Inleiding.

Dan word je gevraagd als oudere met AD(H)D daar wat informatie over op te schrijven (lees hier ook even hoe ik als ervaringsdeskundige AD(H)D definieer!!). Dat met het doel mensen, die in het onderwijs werkzaam zijn, vanuit “de praktijk” handvatten te geven…..  Handvatten om met AD(H)D-kinderen om te gaan terwijl je zelf van 1940 bent.  Misschien niet zo’n vreemde vraag als wij er samen, u lezer en ik schrijver, dieper op in gaan.  U lezer omdat u wellicht ooit wordt of al bent geconfronteerd met een AD(H)D-kind.  Ik omdat ik een heel leven lang last heb van AD(H)D zonder (tijdig) te weten wat er aan de hand was.

Dit nogal uitgebreid uitgevallen document heb ik ook afdrukbaar gemaakt.  Dat kan in bepaalde situaties handig zijn.  Klik hier om het PDF-document te downloaden.  Om het te kunnen lezen is b.v Adobe Reader noodzakelijk;  dat kunt u hier (gratis) downloaden en direct installeren als u daarvoor kiest.

U zal zijn opgevallen dat ik consequent AD(H)D schrijf met de H tussen haakjes.  Daar heb ik uiteraard een doel mee.  AD(H)D-kinderen vallen vooral op door hyperactiviteit.  Hèt uiterlijke kenmerk van de AD(H)D-er/ster.  Maar wat dan te denken van de ADD-er/ster?  Die valt niet op door hyperactiviteit.  Meestal merkt u niet eens bewust op dat er wat aan de hand is.  Het ADD-kind is rustig, vaak extreem rustig en vaak ook dromerig.  Dat is fijn, want daar hebt u geen last van geachte onderwijzer/leraar.  Ehhh, fijn?  Juist niet, want die kinderen reageren nauwelijks, halen meestal matige tot slechte cijfers;  werken in in de meeste gevallen (ver) onder hun kunnen.  En dat levert de commentaren, die eind jaren 40 en begin jaren 50 van de vorige eeuw ook op mijn rapporten voorkwamen:  “Jan blijft achter, maar kan het best.”  “Jan, wat minder dromen dan kom je er wel.” “ Jan kan veel beter” enz.  U kent deze zinnetjes wel, u hebt ze zelf misschien vaak genoeg opgeschreven in rapportboekjes…..  Dat en veel meer rond AD(H)D zou ik met u willen behandelen.

Zo nu wij elkaar een beetje kennen toch maar naar de huidige omgangsvormen:  Ik ben Jan en jij bent Lezer.  Ik ben is niet helemaal correct “want je hoort niet met jezelf te beginnen”.  Maar ik ben de oudere en dus dan mag het wel weer.  Hier stuiten we direct op een probleem.  Wat hoort en wat hoort niet.  Als je een AD(H)D-kind dit voorlegt kan paniek in de ogen van het kind komen.  Het moet kiezen, een voor veel AD(H)D-kinderen lastige zo niet onmogelijke zaak.  Wat zij nodig hebben is structuur en duidelijkheid, geen keuzeproblemen.  Neen, niet alleen bij jou in de klas Lezer, maar ook thuis.  En daar ontbreekt ook veel aan in deze tijd kan ik je verzekeren.  Te gemakkelijk wordt naar “de school” gewezen.  Maar bij een AD(H)D-kind is dat niet genoeg.  Iedereen, en zeker elke opvoeder, in de omgeving van het AD(H)D-kind moet meewerken, dan komt het waarschijnlijk redelijk goed.  Ook moet niemand de illusie koesteren dat AD(H)D wel overgaat.  Er bestaat een (hoe kan het anders:  Amerikaans) sprookje dat iedereen op z’n 21-ste over AD(H)D is heen gegroeid.  Uiteraard een sprookje, want met mijn 70 jaren (in 2010 geworden) speelt AD(H)D mij nog steeds veel parten.  En ik kwam er door toeval helaas pas achter toen ik 60 was.

Veel, heel veel informatie over AD(H)D kun je vinden op het Internet.  Alleen het is zo verschrikkelijk veel.  Wat is nu bruikbaar een wat minder of zelfs helemaal niet.  Lezer, je staat voor een moeilijke keus.  Daar wil ik je bij helpen.  Uiteraard onder het voorbehoud dat ik ook niet alles weet.  Maar een paar plaatsen op het Internet waar goede informatie staat of waar je met vragen terecht kunt wil ik hier noemen.

Nuttig voor het vergaren van kennis over en de actuele stand van zaken met betrekking tot AD(H)D en aanverwante aandoeningen zijn de verenigingen Balans (kinderen en jeugdigen) en Impuls en Woortblindheid (volwassenen, alle leeftijden), die tot doel hebben "een patiëntenvereniging te zijn voor kinderen respectievelijk volwassenen met AD(H)D, PDDnos en andere aanverwante aandoeningen".  Het adres voor beide verenigingen is:  Weltevreden 4a, 3731 AL De Bilt. Telefoon:  030-2255050.  Ik ben een aantal jaren lid geweest van Impuls.

De snelste manier om vragen over AD(H)D beantwoord te krijgen is door lezen op de forumpagina's van ADHD+ Forum & Chatten of nog handiger door zelf vagen stellen;  dan is aanmelden voor deelname verplicht.  Probeer het eens en ontdek hoe snel er een antwoord wordt gegeven of log even in in de chatroom die dagelijks van ca. 09:30 tot ca 01:00uur s'nachts bereikbaar is voor welicht een direct antwoord.

Tot slot bij deze inleiding een verzuchting van een partner van een AD(H)D-er op een AD(H)D forum:

Bij mijn man kan ik geen scheidingslijn vinden, van begin AD(H)D en het einde hiervan. 
Toen we nog niet wisten dat hij een ADHDer is, heb ik al die onacceptable dingen die voor vielen, maar onder zijn karakter geschoven..... 
Maar toen zag ik al verschil als hij weer een "bui" had en kon ik zijn gedrag totaal niet met zijn eigenlijke karakter rijmen, de blik in zijn ogen was dan ook anders. 
Dus ik merk wel wanneer hij "AD(H)D’s" is, maar dit hoort ook bij hem, dit stukje speciale bekabeling in zijn hoofd vertegenwoordigd ook een stukje van hem.
De AD(H)D gaat samen met het karakter, naar mijn mening is het een wisselwerking en onlosmakend verbonden, bij mijn partner hoort het, ken hem ook niet zonder zijn, impulsieve, snel denkende, onhandige, creatieve, temperamentvolle, en gevoelige, ADHD-karakter...... 
Eén ding is zeker, saai is het nooit!
 

Op de volgende pagina’s hoop ik nader in te gaan op allerlei aspecten van het hebben van AD(H)D.

En ook hoe “normalen”, zoals wij jullie onderling wel aanduiden, er misschien mee om zouden kunnen gaan.  Ja misschien zouden kunnen gaan, want dit is voor iedereen verschillend.  Niet alle AD(H)D-ers/sters zijn hetzelfde en ook niet alle normalen zijn hetzelfde.

In feite behandel ik de 20 diagnose vragen van de Amerikaanse AD(H)D-wetenschappers Dr. Edward Hallowell en zijn collega John Ratey.  Eén van de bekendste boeken op AD(H)D-gebied “Driven to distraction” is van hun hand. Voor de goede orde:  “drive somebody to distraction” is letterlijk vertaald: “iemand horendol maken”.  Ik kan uit eigen ervaring verzekeren dat het je als AD(H)D-er/ster zonder enige inspanning en opzet prima lukt.  Alleen in de meeste gevallen niet met opzet en dat wordt vaak niet begrepen.

Ook moet worden vermeld dat deze diagnose vragen zijn opgesteld om volwassenen te diagnosticeren, zij het dat de meeste behandelde zaken ook op kinderen betrekking hebben.

Van recenter datum is “De Hulpgids AD(H)D” van deze auteurs, een aanrader voor AD(H)D-ers/sters en hun omgeving.  Let wel zowel Halloway als Ratey hebben zelf de diagnose AD(H)D (nee, niet zelf gesteld maar door bevoegde, ervaren collega’s).  Zij weten uiteraard als geen ander hoe je het verschijnsel AD(H)D en de problematiek rond leven met AD(H)D in een nuttig boek kunt vervatten. Het ISBN nummer, van dit in het Nederlands vertaalde boek, is 90 5712 2111 1 en de uitgever is Nieuwezijds uit Amsterdm


Nu nog en korte omschrijving van AD(H)D en mijn visie daarop.

AD(H)D wordt - m.i. zeer fout!!! - in het Nederlands ook wel aangeduid met Alle Dagen Heel Druk;  ludiek maar....  Ook spreekt men van een aandachttekortstoornis;  ook dit is pertinent onjuist en nog verwarrend ook.  De mijns inziens enige correcte aanduiding is: aandachtfixatiestoornis.  Ook het regelmatig gebruikte concentratiestoornis is minder juist als aanduiding voor de AD(H)D-problematiek.  Het niet kunnen fixeren van de aandacht is eigenlijk het hele leven de belangrijkste bron van ellende;  al het andere is vooral een gevolg van het niet kunnen fixeren van de aandacht, althans zo ervaar ik dat.  Als iets mij interesseert kan ik mij wel degelijk concentreren, heel erg diep zelfs en dan is er sprake van hyperfocus.  (Terug naar begin als je hier via klikken in de eerste zin kwam)

In de USA neigt men er sinds kort naar om te spreken van ADD met of zonder hyperactiviteit, waarschijnlijk vooral een verdienste van Thomas E. Brown.  Dat doet mij deugd want meestal wordt er alleen aan het uiterlijk waarneembare "druktemakerseffect" gerefereerd;  Brown legt de nadruk waar die hoort:  bij de beleving van de AD(H)D-er zelf.  Dat ren/vlieg/draaf-gedrag is voor de AD(H)D-er/ster zelf het minst belastende van de aandoening.  De aandachtfixatiestoornis, met alle bijkomende facetten, is veel erger.  Alleen wordt dat slechts door zeer oplettende en goed getrainde waarnemers gezien.  Voor de gemiddelde waarnemer in de omgeving van de AD(H)D-er/ster is deze alleen maar dom, lui, onderpresterend en dergelijke.

Ik pleit er dus voor dat we spreken van een aandachtfixatiestoornis.  Aandachtfixatiestoornis dus?  Ja, want de AD(H)D-er/ster heeft meestal grote moeite zijn/haar aandacht gedurende langere tijd op één bepaald onderwerp of op één bepaalde taak te richten;  N.B. langere tijd is in dit geval een zeer rekbaar begrip.  Het kan gaan om seconden maar het kan ook gaan om uren!!  Je bent niet altijd in staat je aandacht langere tijd te fixeren.  Soms lukt die fixatie wel en dan heel goed.  Dat wordt hyperfocus genoemd;  in hyperfocustoestand ben je zo op een bezigheid gefixeerd dat je alleen daar aandacht voor hebt en wel in extreme vorm:  Niets of niemand kan je dan afleiden.  Er is mijns inziens absdoluut geen sprake van een tekort aan aandacht maar van een - wellicht op dat moment - ongewenst/onbedoeld anders gerichte aandacht;  want laten we wel zijn:  je richt je aandacht weldegelijk ergens op.  Een AD(H)D-er/ster die zijn/haar aandacht niet ergens op richt bestaat volgens mij niet.  In je hoofd ben je altijd bezig, niet voor niets is er sprake van een hersenstorm.  Alleen is de vraag of wat jij, AD(H)D-er/ster, op dat moment zo verbazend interessant vindt wel aandacht moet hebben en niet iets heel anders.

Tot slot van deze inleiding nog een opmerking.  AD(H)D gaat vaak samen met dyslexie)*.  Helaas ben ook ik daar niet vrij van;  ik ben onder meer daarvoor in mijn kinderjaren behandeld door de toen erg bekende orhopedagoge Prof. Wilhemina Johanna Bladergroen.  Dat betekent onherroepelijk dat er taal- en spellingsfouten in mijn schriftelijke en derhalve ook beeldscherm conterfeitsels kunnen voorkomen.  Bij voorbaat mijn excuses daarvoor en als je taal- en spellingsfouten tegenkomt graag even een e-mailtje met de verbeteringen.  Liefst de gehele zin, met in een andere kleur de foutverwijzing;  en uiteraard ook graag even aangeven op welke bladzijde één en ander staat.

)*  Inmiddels is men verder en wordt deze handicap van mij omschreven als TOS (Taal Ontwikkelings stoornis).  Meer hier over op deze internetpagina.

En voordat we gaan beginnen een advies, lees deze pagina even:  "Docentenplein, eerst even lezen!"  Daar staat iets wat voor zowel ouders als onderwijzenden van belang kan zijn om een kind tot een gelukkig mens(je) op te voeden.

De opzet van de informatie, die ik wil meegeven op de volgende pagina's is als volgt opgebouwd:

  1. Steeds zal eerst de vraag van Hallowell  & Ratey, met de toelichting worden gesteld.
  2. Daaronder staat in het kadertje mijn antwoord om de diagnose te krijgen.  Mijn huisarts namelijk was nog nooit met AD(H)D bij volwassenen geconfronteerd.  Hij leefde, als zovelen, toen nog in de veronderstelling dat AD(H)D uitsluitend bij kinderen voorkomt.  Met deze vragen èn mijn antwoorden heb ik hem er van overtuigd dat ook volwassenen last van AD(H)D en de bijhorende verschijnselen kunnen hebben.   Iets waar hij trouwens zelf ook al achter was gekomen, dus was dit alleen een bevestiging van het feit dat AD(H)D niet verdwijnt met de jaren.
  3. Daarna de toelichting waar jij Lezer wat aan kunt hebben, hoop ik.
  4. Klik op het cijfer voor de vraag om naar die pagina toe te gaan.  Onderaan elke pagina staat een link om verder te gaan of naar een willekeurige andere pagina.

Inhouds/onderwerpenopgave.

Pagina

Omschrijving

Inleiding Inleiding tot de informatie en enige toelichting over de opzet, de 20 diagnosevragen van Hallowell & Ratey.
1. Een gevoel van onderprestatie omdat je je doelen niet bereikt (ongeacht hoe veel je al tot stand hebt gebracht).
2. Problemen met het organiseren van je leven.
3. Chronisch uitstellen, problemen ergens mee te starten.
4. Veel projecten lopen gelijktijdig, problemen met voortzetten en afronden.
5. Geneigd zijn te zeggen wat in het hoofd omgaat, zonder de noodzakelijke timing of gevolgen ervan in acht te nemen.
6. Een voortdurende hang naar sterke prikkels cicks.
7. Een aanleg om snel verveeld te zijn.
8. Snel afgeleid, concentratieproblemen, neiging af te haken of weg te dromen tijdens een conversatie, vaak gekoppeld aan een vermogen zich van tijd tot tijd te hyperfocussen.
9. Vaak creatief, intuïtief en hoogbegaafd.
10. Problemen met geijkte routes en het volgen van vastgestelde procedures.
11. Ongeduldig:  lage frustratiedrempel.
12. Impulsiviteit, zowel verbaal als in actie, bijvoorbeeld:  impulsief geld besteden, plannen wijzigen, nieuwe schema's of carrièreplannen maken enz.
13. Neiging zich nodeloos, eindeloos zorgen te maken, neiging de horizon af te zoeken naar iets waarover getobd kan worden afgewisseld met onoplettendheid of geen acht slaan op mogelijke reële gevaren.
14. Gevoel van dreigend onheil en onveiligheid afgewisseld met het nemen van grote risico's.
15. Stemmingswisselingen, depressie in het bijzonder wanneer een relatie wordt verbroken of project wordt beëindigd.
16. Rusteloosheid.
17. Neiging tot verslaving.
18. Chronische problemen met gevoel van eigenwaarde.
19. Onnauwkeurige zelfwaarneming.
20. Familiehistorie van AD(H)D, manisch-depressiviteit, depressies, drugs- en/of alcoholverslaving, dwanghandelingen of stemmingswisselingen.
21. Mijn, gepersonifieerde, uitleg over wat AD(H)D inhoudt.  Het is een bewerking van een publicatie van de Rijks Universiteit Groningen.

Einde inleiding, door naar 1

Gehele of gedeeltelijke overname van deze pagina's of de inhoud ervan is toegestaan na vooraf per e-mail verkregen toestemming. Uitsluitend op per e-mail ingediende verzoeken tot overname van (delen van) deze website inhoud zullen in behandeling worden genomen. Mail aan: adhda@zsterntjel.nl N.B. Dit e-mailadres is i.v.m. mijn strijd tegen SPAM, waarvan ik meer ontvang dan mij lief is, verminkt. Om mij te mailen moet je de a voor @ en de z na @ weghalen.

Hyperlinks hebben de neiging te verouderen. Dat is lastig maar onvermijdelijk.  Daar ben ik kort over “jammer maar helaas, ik kan niet elke dag kijken of er iets op het www is veranderd”.

Naar mijn algemene AD(H)D-website:  AD(H)D blijft het hele leven

Laatste aanpassing 05-05-2015.